Вярхоўны Суд
Рэспублікі Беларусь

Iнтэрнэт-партал судоў агульнай юрысдыкцыі Рэспублікі Беларусь

+375 (17) 308-25-01

+375 (17) 215-06-00

220020, г. Мiнск, вул. Арлоўская, 76

Расклад пасяджэнняў

Пытанне судовага адміністравання абмеркавалі ў Вярхоўным Судзе на семінары з удзелам міжнародных экспертаў

16 верасня 2019  1748

13 верасня 2019 года ў рамках курсаў павышэння кваліфікацыі ў Вярхоўным Судзе прайшоў семінар для групы старшынь раённых і гарадскіх судоў па пытаннях судовага адміністравання, арганізаваны пры ўдзеле міжнародных экспертаў і Інстытута перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, работнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі БДУ.

Адкрываючы работу семінара, першы намеснік Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь Валерый Леанідавіч Калінковіч адзначыў, што Вярхоўны Суд надае вялікае значэнне тэме судовага адміністравання ў кантэксце задач па далейшаму развіццю судоў агульнай юрысдыкцыі, абумоўленых бягучым этапам рэфармавання судовай сістэмы. Ён таксама падзякаваў міжнародным экспертам за плённае супрацоўніцтва на парытэтнай і ўзаемавыгаднай аснове.

Намеснік дырэктара Інстытута перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, работнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі БДУ, кандыдат юрыдычных навук Уладзімір Пятровіч Мароз, вітаючы ўдзельнікаў семінара ад імя інстытута, адзначыў, што такія мерапрыемствы, арганізаваныя ў рамках міжнароднага праекта па садзеянні дэмакратызацыі і захаванні правоў чалавека ў Беларусі, былі б немагчымыя без падтрымкі Еўрапейскага Саюза. Уладзімір Мароз падкрэсліў, што ў сучасным свеце ролю судоў і праваахоўных органаў у многіх краінах у большай ступені вызначаюць міжнародныя стандарты прафесійнай дзейнасці, якія ўстанаўліваюць патрабаванні да розных яе аспектаў. Прафесійнае ўдасканаленне суддзяў і ў цэлым прадстаўнікоў судовай сістэмы немагчыма без вывучэння і аналізу лепшага міжнароднага вопыту. Вынікам павінна стаць павышэнне аўтарытэту суддзяў як унутры краіны, так і на міжнароднай арэне.

Кіраўнік праграм супрацоўніцтва Прадстаўніцтва Еўрапейскага Саюза ў Беларусі Беранд Дэ Гроат таксама высока ацаніў вопыт узаемадзеяння ў сферы павышэння кваліфікацыі суддзяў, адзначыў пры гэтым важнасць развіцця канструктыўнага дыялогу.

Семінар складаўся з некалькіх рабочых сесій, у тым ліку практычных заняткаў, у ходзе якіх слухачы былі азнаёмлены з асноўнымі міжнароднымі стандартамі судовага адміністравання ў рэгіёне АБСЕ, развіццём судовага адміністравання ў Беларусі на сучасным этапе, поглядам на ролю і паўнамоцтвы старшыні суда з боку нацыянальных і міжнародных экспертаў.

З дакладам аб судовым адміністраванні ў Рэспубліцы Беларусь на сучасным этапе выступіў Валерый Леанідавіч Калінковіч.

Як адзначыў дакладчык, судовай сістэмай ужо накоплены пэўны вопыт комплекснага кіравання і развіцця судовай інфраструктуры, фарміравання сучасных падыходаў да кадравай палітыкі; практычнага асваення новых форм судаводства і нарматыўнага рэгулявання грамадскіх і эканамічных адносін, якія развіваюцца, павышэння якасці і эфектыўнасці судовай дзейнасці. Валерый Калінковіч нагадаў аб тым, што зусім нядаўна, 5 красавіка бягучага года, адкрываючы новы будынак Вярхоўнага Суда, Кіраўнік дзяржавы сфармуляваў рад важных задач па ўмацаванні даверу да інстытутаў правасуддзя. Яны ўключаюць у сябе строгае захаванне прынцыпаў незалежнасці суддзяў, роўнасці правоў бакоў, прэзумпцыі невінаватасці, падразумяваюць дасягненне справядлівасці рашэнняў у шырокім сэнсе поруч з іх абдуманасцю і аргументаванасцю. Яны прадугледжваюць актыўнае ўкараненне ў судаводства і судовае кіраванне перадавых камп’ютарных тэхналогій, а таксама ўмацаванне кадравага складу судоў высокаадукаванымі людзьмі.

Калінковіч адзначыў, што рашэнне гэтых задач патрабуе якаснай падрыхтоўкі сучасных судовых работнікаў упраўлення.

На думку першага намесніка Старшыні Вярхоўнага Суда, сучасны кіраўнік суда – гэта, па-першае, чалавек, які валодае асновамі навукі кіравання і навуковай арганізацыі працы і пастаянна імкнецца да самаадукацыі. Дакладчык упамянуў пра важнасць захавання Бангалорскага прынцыпу № 6 (кампетэнтнасць і стараннасць) у адносінах да кіраўнікоў судоў: «Гэты прынцып актуальны як суддзям-прафесіяналам вышэйшай кваліфікацыі, так і крэатыўным лідарам, якія прынялі на сябе адказнасць за арганізацыю дзейнасці суда ў цэлым». Не менш важныя, на думку Калінковіча, такія якасці кіраўніка суда, як эрудзіраванасць у спалучэнні са здольнасцю да аналізу і прагнозу сітуацыі: «Сучасны судовы кіраўнік павінен валодаць вялікімі ведамі не толькі ў судовай сферы. Без дастойнага багажу ведаў сёння складана выканаць функцыі па арганізацыі работы і кантролю за дзейнасцю апарату суда ў такіх сферах, як фінансава-гаспадарчая дзейнасць, развіццё судовай інфраструктуры, інфарматызацыя суда. Што ж тычыцца аналітычных здольнасцей, то яны маюць рашаючае значэнне для аб’ектыўнай ацэнкі кіраўніком бягучай сітуацыі, выпрацоўкі эфектыўных рашэнняў, вызначэння правільных стратэгій далейшага руху». Не менш важныя для сучаснага кіраўніка суда, па словах Валерыя Калінковіча, такія асобасныя якасці, як аб’ектыўнасць, арганізатарскія здольнасці і развітае пачуццё справядлівасці. «Асабісты прыклад строгага выканання маральна-этычных канонаў з’яўляецца неабходнай умовай падтрымання станоўчага мікраклімату ў судзе, прафілактыкі карупцыйнай рызыкі», – падкрэсліў Калінковіч.

Валерый Калінковіч зрабіў асаблівы акцэнт на тым, што, бадай, самым дыскусійным застаецца пытанне аб межах судовага адміністравання ўласна правасуддзя: «Адміністраванне правасуддзя не дапускае ўмяшання ў дзейнасць суддзяў па яго ажыццяўленні. Гэта катэгарычна забаронена нашай Канстытуцыяй і законамі краіны – аж да крымінальнай адказнасці. Уяўляецца, што яно павінна пачынацца з аб’ектыўнага, раўнамернага і справядлівага размеркавання судовай нагрузкі. На дадзеным этапе мы не пайшлі на ўвядзенне электроннага ці алфавітнага размеркавання спраў паміж суддзямі, не без падставы лічачы, што «ручны» метад мае свае вартасці. У мэтах папярэджання судовай валакіты неад’емнай часткай судовага адміністравання з улікам спецыфікі нашых судовых працэдур з’яўляецца кантроль за выкананнем разумных тэрмінаў разгляду спраў (у радзе выпадкаў гэты разумны тэрмін адразу ўстаноўлены законам). Безумоўна ж, адхіленне ад разумных тэрмінаў можа быць выклікана і аб’ектыўнымі прычынамі – складанасцю спрэчкі, асаблівасцямі пазіцый, якія займаюць бакі. Але калі, напрыклад, закон абавязвае суддзю здзейсніць па справе пэўныя працэсуальныя дзеянні ў пэўныя тэрміны, а гэтага не адбываецца; калі суддзя сумесна з работнікамі апарату суда не прыняў належных мер для арганізацыі судовага пасяджэння, якое ў выніку не адбылося, – гэта прамыя падставы для судовых адміністратараў прыняць адпаведныя меры аж да дысцыплінарных».

Валерый Калінковіч адзначыў, што ў цэлым сутнасць і аб’ём судовага адміністравання пасля рэформ у судовай сістэме нашай краіны зазналі істотныя змены, сталі больш глабальнымі і ўсёабдымнымі.

У ходзе семінара міжнародныя эксперты падзяліліся сваім вопытам у сферы судовага адміністравання.

У прыватнасці, д-р Канстанцін Дзегцяроў, дацэнт, дырэктар дэпартамента міжнароднага права і правоў чалавека Школы права і сацыяльнай справядлівасці (універсітэт Ліверпуля, Вялікабрытанія) азнаёміў слухачоў з асноўнымі міжнароднымі стандартамі судовага адміністравання ў рэгіёне АБСЕ, а таксама правёў на гэту тэму практычны занятак.

Д-р Гжэгаж Баркоўскі, суддзя акружнога суда, прыкамандзіраваны ў рэгіянальны суд (Варшава, Польшча), расказаў аб ролі і паўнамоцтвах старшыні суда, а таксама аб падсправаздачнасці суддзяў і незалежнасці судовых органаў пры вынясенні судовага рашэння.

Раіса Батэзату, экс-намеснік Старшыні Вышэйшай судовай палаты Рэспублікі Малдова выступіла з дакладам, прысвечаным пытанням кіравання персаналам у судах.

Падводзячы вынікі работы семінара, Валерый Калінковіч падзякаваў усім удзельнікам за канструктыўную плённую работу, адкрытыя цікавыя прапановы і змястоўныя дыскусіі: «Сустрэча атрымалася празмерна насычанай і плённай. Сённяшняе мерапрыемства нам вельмі дапаможа ў далейшых камунікацыях з міжнароднымі экспертамі па пытаннях судовага адміністравання, захавання правоў чалавека і практычнай дзейнасці пры ажыццяўленні правасуддзя».

У чарговым выпуску

Маніторынг СМІ

Google перакладчык