Вярхоўны Суд
Рэспублікі Беларусь

Iнтэрнэт-партал судоў агульнай юрысдыкцыі Рэспублікі Беларусь

+375 (17) 308-25-01

+375 (17) 215-06-00

220020, г. Мiнск, вул. Арлоўская, 76

Расклад пасяджэнняў

Адбылося пасяджэнне Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, прысвечанае некаторым пытанням прымянення заканадаўства пры разглядзе судамі эканамічных спраў, звязаных з дзяржаўнай рэгістрацыяй і ліквідацыяй (спыненнем дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання

21 снежня 2018  3579

20 снежня 2018 года адбылося пасяджэнне Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, прысвечанае некаторым пытанням прымянення заканадаўства пры разглядзе судамі эканамічных спраў, звязаных з дзяржаўнай рэгістрацыяй і ліквідацыяй (спыненнем дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання.

Працэс стварэння суб'ектаў гаспадарання і спынення іх дзейнасці адбываецца бесперапынна. Іх дзяржаўная рэгістрацыя забяспечвае легітымнасць прадпрымальніцкай дзейнасці і з'яўляецца адной з базавых умоў існавання бізнесу.

Прыняты ў 2009 годзе Дэкрэт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 студзеня 2009 года № 1 «Аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання» замацаваў як заяўны прынцып дзяржаўнай рэгістрацыі, якая прадугледжвае здзяйсненне рэгістрацыйных дзеянняў у дзень звароту пры наяўнасці ўстаноўленага заканадаўствам пераліку неабходных дакументаў на падставе паведамлення адпаведнага дзяржаўнага органа, так і прэзумпцыю дакладнасці звестак і дакументаў, якія прадастаўляюцца заяўнікам для дзяржаўнай рэгістрацыі. За прадастаўленне хлуслівай інфармацыі ў момант дзяржаўнай рэгістрацыі Дэкрэтам № 1 вызначаны наступствы ў выглядзе прызнання ў судовым парадку дзяржаўнай рэгістрацыі несапраўднай, спагнання атрыманых суб'ектам гаспадарання даходаў і ліквідацыі. Заканадаўца такім чынам забяспечыў зразумелы і просты шлях уваходу ў бізнес.

У апошні час адбываецца далейшае спрашчэнне правіл вядзення бізнесу. У Дэкрэт № 1 неаднаразова ўносіліся змены, апошнія – у лютым 2017 года. У прыватнасці, зменены падыход да прызнання дзяржрэгістрацыі несапраўднай, вызначаны тэрміны для звароту ў суд. У мінулым годзе быў прыняты цэлы пакет дакументаў па лібералізацыі бізнесу, сярод якіх ключавы – Дэкрэт № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва». Дэкрэтам № 7 закладзена аснова для перагляду заканадаўства ва ўсіх сферах, звязаных з ажыццяўленнем прадпрымальніцтва, а таксама ўнесены змены ў Дэкрэт № 1. У прыватнасці, выключаны нормы, звязаныя з выкарыстаннем суб'ектамі гаспадарання пячаткі; удасканалены парадак электроннага звароту, прадстаўлення электронных дакументаў; устаноўлены адабранні для Палаты падатковых кансультантаў, асаблівасці для асобных фінансавых арганізацый.

Выступаючы з дакладам на пасяджэнні Пленума, намеснік Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь Юрый Віктаравіч Кобец адзначыў рад важных момантаў. У прыватнасці, ён звярнуў увагу на тое, што ў 2017 годзе ў краіне было зарэгістравана каля 43 000 суб'ектаў гаспадарання. Пры гэтым у 2017 годзе эканамічнымі судамі прынята менш за 100 рашэнняў аб прызнанні дзяржаўнай рэгістрацыі несапраўднай, што сведчыць аб добрасумленнасці пераважнай большасці ўдзельнікаў прадпрымальніцкай дзейнасці пры дзяржаўнай рэгістрацыі. Поруч з гэтым штогод эканамічнымі судамі прымаецца не больш за 140 рашэнняў аб ліквідацыі суб'ектаў гаспадарання.

Судовая практыка па справах аб ліквідацыі стабільная і аднастайная, прынятыя рашэнні ў вышэйстаячыя інстанцыі абскарджваліся ў адзінкавых выпадках і пасля ўступлення ў законную сілу не адмяняліся.

Разам з тым абагульненне судовай практыкі па справах аб прызнанні несапраўднай рэгістрацыі суб'ектаў гаспадарання выявіла рад праблемных пытанняў разгляду гэтай катэгорыі спраў.

Так, эканамічнымі судамі па-рознаму вызначаўся від судаводства і тэрміны разгляду такіх спраў, дапускаліся памылкі ў прымяненні норм матэрыяльнага права пры прыняцці рашэння аб задавальненні заяўленых патрабаванняў, што цягнула за сабой адмену судовых пастаноў, як у апеляцыйным, так і ў касацыйным парадку.

Юрый Кобец падкрэсліў, што ў такіх умовах «разгляд Пленумам Вярхоўнага Суда судовай практыкі прымянення эканамічнымі судамі заканадаўства аб дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі суб'ектаў гаспадарання з'яўляецца паслядоўным крокам. Па-першае, па рэалізацыі Дэкрэта № 7; па-другое, да пераходу ад судовага кантролю над ліквідацыяй, які згубіў актуальнасць, да ўскладання судом абавязку па ліквідацыі на асобу, якая прыняла рашэнне аб стварэнні суб'екта гаспадарання. З улікам праведзеных у краіне рэформ, накіраваных на лібералізацыю эканомікі краіны, судовы парадак ліквідацыі павінен адпавядаць эканамічным інтарэсам дзяржавы на сучасным этапе. Спыняць гаспадарчую дзейнасць павінны асобы, якія адказныя за стварэнне суб'екта гаспадарання і ажыццяўленне гаспадарчай (прадпрымальніцкай) дзейнасці. Па-трэцяе, гэта крок у забеспячэнні аднастайнасці судовай практыкі і пэўнасці пры прымяненні судамі заканадаўства па справах названай катэгорыі».

З вынікамі аналітыкі праблемных пытанняў, выяўленых падчас вывучэння і абагульнення судовай практыкі, удзельнікаў пасяджэння Пленума азнаёміла суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь Вольга Мікалаеўна Сінкевіч.

Асаблівы акцэнт быў зроблены на неабходнасці перагляду падыходаў да ліквідацыі суб'ектаў гаспадарання. Ліквідацыя ў судовым парадку прадугледжвае поўнае судовае суправаджэнне – ад прыняцця рашэння аж да выключэння суб'екта з дзяржрэгістра. Разгляд справы, прызначэнне ліквідацыйнай камісіі, прыняцце патрабаванняў крэдытораў, прадастаўленне суду прамежкавага балансу, разлікі з крэдыторамі – сёння на гэта ідзе каля паўгода ў лепшым выпадку.

Справа ўскладняецца, калі маёмасці для разлікаў недастаткова. Тады ўзбуджаецца справа аб банкруцтве, а справа аб ліквідацыі адкладваецца. Але і ў добраахвотным парадку бізнес ліквідуецца таксама дастаткова доўга: строгасць працэдуры дыктуецца абаронай інтарэсаў крэдытораў і дзяржавы.

З улікам праведзеных у краіне рэформ, накіраваных на лібералізацыю эканомікі краіны, судовы парадак ліквідацыі павінен адпавядаць эканамічным інтарэсам дзяржавы на сучасным этапе. Спыняць гаспадарчую дзейнасць павінны асобы, якія адказныя за стварэнне суб'екта гаспадарання і ажыццяўленне гаспадарчай (прадпрымальніцкай) дзейнасці.

Пленумам Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь прынята адпаведная пастанова, у якой судам дадзены растлумачэнні і рэкамендацыі па правільным і аднастайным прымяненні заканадаўства пры разглядзе гэтай катэгорыі спраў.

У чарговым выпуску

Маніторынг СМІ

Google перакладчык